dyslexie, nog een keer

Vandaag had ik een heel ingewikkeld gesprek met Alma, over lezen.

Ik heb me, na de laatste keer dat ik over dyslexie schreef, verdiept in de methode die bij het boek ‘De gave van dyslexie’ hoort. In het boek wordt uitgelegd dat dyslexie vooral ontstaat bij kinderen die gewend zijn om in beelden te denken, in plaats van in woorden. Denken in beelden gaat erg snel, sneller dan je ooit kan lezen. Als het lezen begint lopen ze daar allereerst tegen aan, lezen gaat veel langzamer dan een film van beelden in je hoofd.

Verder zijn er verschillende soorten woorden, woorden waarbij direct een beeld in het hoofd ontstaat en woorden waar dat niet zo is. Daarom kan een woord als ‘krokodil’ of ‘wetenschapper’ makkelijker te lezen zijn dan ‘het’ of  ‘en’. Elke keer als ze tijdens het lezen een woord tegenkomen dat geen beeld in hun hoofd oplevert ontstaat er een moment van verwarring. Als er teveel verwarringsmomenten zijn ontstaat desoriëntatie.

Hoewel desoriëntatie een verschijnsel is dat ieder mens wel kent, denk aan het gevoel dat jouw stilstaande trein rijdt als de trein op het naastgelegen spoor vertrekt, is het voor de meeste beelddenkers een trucje dat ze van jongs af aan hebben leren toepassen. Ze hebben geleerd om de wereld op verschillende manieren te zien, kunnen dingen waarnemen vanuit meer dan één perspectief en halen meer informatie uit deze waanmingen dan andere mensen. Het is hun manier om de wereld makkelijker en interessanter te maken.

Op het moment dat ze erg in verwarring zijn geraakt bij het lezen, schieten ze in een desoriëntatie om de woorden beter te kunnen waarnemen. Het is een automatische, onbewuste handeling. Maar bij woorden helpt het niet om ze van verschillende kanten te bekijken, ‘maar’ is niet hetzelfde als ‘raam’. Woorden moet je lezen van links naar rechts en een d en een b zorgen voor een woord met een heel andere betekenis als er ‘an’ achter staat.

In het boek wordt een methode uitgelegd waarmee je jezelf kan leren om het desoriënteren te stoppen, omdat het bij lezen niet praktisch is, het levert niet iets positiefs op. En een methode om beelden te leren maken bij de beeldloze woorden.

Ik vroeg aan Alma vanochtend, toen ze weer eens heel erg aan het worstelen was met lezen, of ze een methode wilde leren om de woorden stil te laten staan op het papier. Ja en nee, was haar antwoord.

Er ontstond een heel gesprek over het Ja en het Nee. Ja, omdat het haar wel praktisch leek, om niet altijd zoveel moeite te hoeven doen. Ze boekt echt wel vooruitgang en kan inmiddels wel een verhaaltje in de Donald Duck lezen (haar oorspronkelijke motivatie om te leren lezen…), maar na één verhaaltje heeft ze een wit snoetje van wagenziekte, omdat de woorden na één bladzij echt niet meer stil staan.

Het Nee verbaasde mij. Maar ze kon er veel over vertellen. Het desoriënteren is voor haar een heerlijk spel, het is haar fantasie. Ze is bang om dat vermogen kwijt te raken. Verder was zij het er niet mee eens dat het geen zin had om woorden van verschillende kanten te bekijken, want hoe konden we dan ooit nog nieuwe woorden verzinnen. Zoals SPUNK van Pippi Langkous.

Ze klonk in haar uitleg als een kunstenaar die niet in psycho-analyse wil omdat hij bang is om zijn kunst te verliezen als hij zijn trauma’s verliest. Ik wou dat ik het opgenomen had, want ik kan het niet meer reproduceren wat ze allemaal vertelde. Ze werd er zelf helemaal hyper van terwijl ze me uitlegde hoe ze dingen waaarneemt en hoe fijn dat is. Het deed mij duizelen. Ze is zich zo bewust van deze processen in haar hoofd.

We zijn toen maar naar buiten gegaan, naar de zon in de tuin. En daarna naar een Thuisonderwijs vriendinnetje, waar we ook lekker buiten waren, en ik even mijn duizeling aan de mama kon uitleggen.

En vanavond voor het slapen, na het voorlezen uit de geschiedenisencyclopedie (haar keuze, hoor!), vertelde ze me dat ze wel beter wilde leren lezen. Maar gewoon, zoals we dat al heel lang doen.

Over Josh Moll

Josh Moll, blogger over breien, thuissschool, sarcoïdose en hoogbegaafdheid
Dit bericht werd geplaatst in boeken, dyslexie, lezen. Bookmark de permalink .

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s