reactie op de column van Margriet Oostveen in de NRC

Een paar dagen geleden kregen wij bezoek van Margriet Oostveen, journaliste van de NRC. Ze kwam met ons praten naar aanleiding van Alma’s brief aan staatssecretaris Dekker want ze wilde daar een column over schrijven. Ik vind haar columns meestal erg goed, mooie observaties van mensen en het leven dat ze leiden, met de grijstinten die erbij horen ook beschreven. Het besluit dat ze zou komen was snel genomen, even heen en weer twitteren over wanneer en hoe, en het was geregeld. Misschien te snel, want we hebben het niet gehad over mijn voorwaarden en ook niet echt over wat zij zich voorstelde bij het bezoek aan ons. Alma heeft ‘s avonds nog even Dikla gebeld (een nicht die journalist was en nu documentairemaker is) om te vragen waar ze op moet letten bij een gesprek met een journalist, en dat gaf haar de rust om te gaan slapen en de volgende morgen gewoon wel af te wachten.

Het stuk dat Margriet over ons schreef stond afgelopen donderdag in de NRCnext en de NRC. Lees het maar even.

alma materDe meeste mensen die ons kennen en die de column hebben gelezen, herkennen ons er niet echt in. Wij zelf ook niet. Het stuk scheert langs de werkelijkheid van ons leven zonder het echt te raken. Jammer is dat, want ons verhaal over het onderwijs is, helaas, niet uniek.

Waar ging het mis?

Misschien ging het al mis bij de haast van de afspraak, wij dachten dat ze een gesprek met ons wilde, maar toen ze aan onze keukentafel zat (met koffie en zelfgebakken appeltaart) kapte ze me al snel af toen ik antwoord wilde geven op een vraag. De vraag was voor Alma bedoeld, ze wilde met Alma praten. Ze wilde Alma’s verhaal uit Alma’s eigen mond. Het resultaat van deze snelle interventie was dat Alma juist terugdeinsde, ze heeft in het hele gesprek niet meer het achterste van haar tong laten zien. Voor mij was dat zichtbaar, maar voor iemand die haar niet kent niet. Alma bleef beleefd, maar enigszins op de vlakte. Alma heeft het stuk net pas willen lezen, en zij is er niet blij mee. Ze vindt dat het te weinig gaat over haar thuisonderwijs, het onderwerp waar ze over wilde vertellen, maar dat Margriet Oostveen het over haar leven heeft. En ze vindt niet dat haar leven goed getoond wordt.

Ook voor Sytze en mij was het vreemd om te zien dat de journaliste die we al jaren met plezier lezen eenmaal bij ons thuis anders te werk ging dan we verwacht hadden. Ze had nogal wat vooronderstellingen, over ouders die teveel boven op hun kinderen zitten, over dyslexie, over hoogbegaafdheid, over het belang van de jeugdcultuur. Ook het feit dat we het stuk niet mochten lezen voor publicatie verbaasde ons, maar vanuit het vertrouwen dat we hadden in de stukken die ze normaal schrijft, lieten we het gaan.

Als we het wel van te voren hadden mogen lezen had ik een aantal dingen aan willen passen. Dat doe ik nu, via deze post, achteraf.

Over ons holisme, de grond voor de vrijstelling toen wij de eerste keer thuisonderwijs gaven, heb ik een ander verhaal verteld dan wat er nu staat. In Nederland hebben we nu eenmaal geen leerplicht maar een schoolplicht (dit in tegenstelling tot de meeste westerse landen). Je kan alleen vrijstelling krijgen van de schoolplicht als je een levensovertuiging hebt waar, binnen redelijke afstand, geen school voor bestaat, of als een kind te ziek is om naar school te gaan. Dat betekent dat als ouders hun kinderen thuisonderwijs willen geven, om welke reden dan ook (ernstig gepest op school, ongelukkig, geen geschikt onderwijs, levensovertuiging, hoogbegaafd), zullen moeten nadenken over hun levensovertuiging of een kind het stigma ‘ziek’ moeten laten geven. Ze zullen moeten kijken of ze hun levensovertuiging, die ieder mens tenslotte heeft, al is hij niet altijd kant en klaar in woorden aanwezig, kunnen definiëren. Die levensovertuiging moet zodanig bij je passen dat je hem bij de rechter kan verdedigen. Wij zijn toen bij het holisme terecht gekomen omdat we niet wilden dat ons kind verhakseld werd door haar schoolgang. Toen ze als vijfjarige zo ongelukkig was op school, dat we haar elke dag huilend van ons lijf moesten los peuteren, vertelde de schooldirecteur ons dat ze moest leren om haar gevoelens om de hoek te parkeren en was er in het protocol van groep drie geen ruimte voor kinderen die geen afscheid van hun ouders wilde nemen. “Gevoelens om de hoek parkeren” was iets wat haar niet lukte en wij zagen hoe schadelijk het hele gedoe voor haar was.

Het is een beetje makkelijk om dat genuanceerde verhaal zo op te schrijven dat de nuance verdwijnt en het opeens past bij het stuk wat die dag in de Telegraaf verscheen. Het voedt dan opeens het idee alsof er een alarm kan uitgaan van 429 kinderen die thuisonderwijs krijgen, 0,001% van alle schoolgaande kinderen?

Verder is de Back to School-dag natuurlijk de Not-Back-to-School dag, want de thuisonderwijs kinderen gaan niet naar school. Wij zijn er een paar keer geweest (https://thuisschool.wordpress.com/2009/09/08/not-back-to-school-party/), en het is er altijd erg gezellig. Omdat het zo ver weg is, waren we er dit jaar niet, maar misschien volgend jaar weer wel. Inmiddels wordt het georganiseerd door een aantal oudere kinderen die thuisonderwijs krijgen en er schuiven mensen met alle mogelijke levensovertuigingen aan.

En de opmerking dat ik haar alles leer, schiet mij in het verkeerde keelgat. Ze gaat juist naar allerlei clubjes zonder mij, zodat ze invloeden van buitenaf krijgt, ze speelt en logeert bij vrienden en vriendinnen, ook zonder mij en ervaart hoe het elders gaat, ze leest bergen met boeken, die ze zelfstandig kiest, ze leert uit boeken, uit leermethodes, uit documentaires, aan de universiteit van Tel Aviv. Zeker toen ze klein was bepaalde ik wat er werd aangeboden, maar altijd heeft ze de mogelijkheid gehad om materiaal of onderwerpen af te wijzen, na ervan geproefd te hebben, zodat we zo goed mogelijk haar interesse konden voeden. Inmiddels is ze steeds meer zelf verantwoordelijk voor welke vakken ze doet, en doet ze de dingen die ze kiest ook met grote inzet. Op Alma’s computer stond het laatste tentamentje klaar van haar online blok biologie bij de universiteit (ze heeft de laatste vier keer een 10 gehaald!), maar daar had Margriet geen belangstelling voor. Terwijl de ervaring van het studeren voor Alma juist zo relevant is.

Al vanaf het moment dat Alma op haar vierde naar school gaat krijgen we opmerkingen van leerkrachten over haar volwassen manier van praten. Vanaf dat ze kon praten, en dat was bij haar extreem jong, gaat ze de dialoog met mensen aan. Niet alleen met haar ouders, maar ook met de leidsters van de crèche, met de bakker, met de buurvrouw en wie dan ook. Sommige hoogbegaafde kinderen hebben dat. Toen Alma met haar vijfde getest werd had ze het sociaal emotioneel verbale vermogen van een ruim 10 jarige. Inmiddels is dat navenant gegroeid. Het is iets dat bij Alma hoort en ik denk niet dat ik het haar zou kunnen opleggen om mij na te praten, als ik dat al zou willen. Ze zet dit vermogen, tot mijn plezier en soms sjacherijn, de laatste tijd ook in bij de onderhandelingen over bedtijden, avondetenswensen en zakgeldregelingen, gewoon net als elke puber. Het is een beetje makkelijk om naar de moeder te wijzen, zonder daar zelfs maar naar te vragen.

Doordat Alma niet echt mee kon bepalen hoe het gesprek verliep, kwam haar belangrijkste antwoord op de vraag waarom ze ziek werd van school niet naar voren. Namelijk het antwoord dat alle kinderen anders zijn, maar dat als je zo erg anders bent dan de meeste kinderen dat je je dan altijd eenzaam voelt in een groep. Je hoort er daarom nooit echt bij en je gaat twijfelen aan wie je zelf bent. Soms zelf zo erg dat je niet meer jezelf wilt zijn. En als je jezelf kwijt raakt dan word je ziek. Maar dat kan Alma alleen vertellen als ze het gevoel heeft dat ze gehoord wordt.

Tot slot wil ik verwijzen naar het artikel dat geschreven is door zes hoogleraren als reactie op de plannen van staatssecretaris Dekker: http://www.kohnstamminstituut.uva.nl/pdf_documenten/thuisonderwijs%20heeft%20ook%20in%20nederland%20recht%20van%20bestaan.pdf. In dit stuk wordt in heldere woorden uitgelegd waarom deskundigen ervoor zijn dat in Nederland de mogelijkheid tot het geven van thuisonderwijs blijft bestaan, en zelfs wordt verruimd.

En mensen die mijn blog lezen, als jullie nog niet de petitie tot behoud van thuisonderwijs hebben getekend, zou ik het fijn vinden als je dat alsnog doet: http://petities.nl/petitie/stop-verbod-op-thuisonderwijs.

Over Josh Moll

Josh Moll, blogger over breien, thuissschool, sarcoïdose en hoogbegaafdheid
Dit bericht werd geplaatst in alma is alma, boeken, dyslexie, hoogbegaafd, school, thuisonderwijs, universiteit, veelgestelde vragen. Bookmark de permalink .

14 reacties op reactie op de column van Margriet Oostveen in de NRC

  1. DeHeldin zegt:

    Wat ontzettend jammer dat het zo gegaan en zo gepubliceerd is zeg. Ik zou nooit geraden hebben dat het jullie over zou gaan als jullie namen er niet stonden. Het komt helaas over alsof ze bewust of onbewust al een richting in gedachten had voor de column voor ze jullie had ontmoet (ik wilde zeggen gesproken maar dat lijkt nogal een groot woord gezien de gang van zaken). Ik vind het vooral heel droevig dat ze Alma totaal verkeerd heeft ‘gezien’, en vat alles meteen samen over jullie keus voor haar thuisonderwijs denk ik dan. Zonde, maar lof voor deze uitleg. Ik zou zelf wat meer frustratie door laten schemeren in een reactie denk ik 😉 Jullie zijn geweldig, ongedacht wat wie ook tikt in welke column ❤

  2. baasbraal zegt:

    Pfff nou, wat een ervaring zeg! Toen wij op een gifbelt bleken te wonen (Dordrecht Merwedepolder) heb ik voor het eerst kennisgemaakt met journalisten en ik heb er een heleboel van geleerd. Ze hebben ALTIJD (bijna altijd tenminste) een verborgen eigen agenda. Ze zijn over het algemeen maar matig geïnteresseerd in hoe het nu werkelijk is, maar voornamelijk in hoeveel nieuwswaarde ze in het stukje kunnen stoppen.. Soms (vaak) hebben ze van te voren een beeld hoe het stukje eruit moet zien en wat de tendens gaat worden. Televisie is nog erger. Je moet wel heel stevig in je schoenen staan om daar je verhaal goed over het voetlicht te krijgen. Het vervelende is dat je natuurlijk de publieke opinie erg gunstig kunt beïnvloeden als je het goed uitgelegd krijgt. Daarom wil je graag accoord gaan als ze een interview willen. Volgende keer kun je het misschien beter hanteren. Zoiets moet je echt leren….. Het is jammer van deze keer, maar je weet soms niet hoe mensen lezen.

    • Hm. Ik herinner me als journalist de Merwedepolder en daar ook uitgebreid over geschreven, oa in Vrij Nederland. HEt kan dus bijna niet anders dan dat u het ook over mij hebt. Wat was mijn ‘verborgen agenda’ dan? Waar heb ik iets niet correct weergegeven? Vreemd dat ik daar destijds niets van gehoord heb, integendeel.

  3. Hoi Ik heb ook wel eens negatieve ervaringen gehad met de media. Bijv. met ZEMBLA over ADHD. Er wordt helemaal niet verteld wat voor beeld ze willen geven en met welke insteek de uitzending gemaat wordt Je verleent je medewerking omdat je een goed genuanceerd verhaal hebt. Tegenwoordig vraag ik daar expliciet om. Via platform verontruste ouders komen ze nog wel eens bij mij uit. Dan vraag ik duidelijk naar de opzet, wat willen ze overbrengen en past dat bij mij. Of mag ik dat weerleggen? Bij kranten vraag ik vooraf inzage. Dat vinden ze lastig ja. Alles moet snel snel snel. Ik vind bepaalde interviews goed weergegeven zoals met Per Saldo of Trouw. Laatst waren ze met RTV-NH aan het filmen thuis i.v.m. de BASTA actie. Zoon doet als hij overprikkeld is, hij heeft autisme, af en toe een paar tellen zijn ogen dicht. Juist dat filmden ze. En daar baalt zoon van. Ze willen hem als gehandicapt neerzetten en je ziet verder niks aan hem. Dat zijn confronterende dingen.

    • baasbraal zegt:

      Ja, ik heb ook zo’n rot ervaring met Zembla in mijn vriendenkring. Die jongen en zijn moeder werden ook in een bepaald daglicht gezet wat geen recht deed aan het echte verhaal. Hij werd als crimineel neergezet, terwijl duidelijk moest worden dat hij de gevolgen van zijn daden niet overzag….Je weet ook niet hoe ze knippen, ze nemen een heleboel op en ze zenden juist dat uit om een nieuwswaarde er aan te geven die ze van te voren bedacht hebben.

  4. Shimriet zegt:

    suf artikel, suffe journaliste en wat een teleurstelling…. maar dank voor je overzicht, er zijn mensen die het wel begrijpen en die het verhaal wel kennen!

  5. Maaike zegt:

    De brief van alma was prachtig. Jullie als ouders ook en ik snap de motivatie volledig. Van jullie en van Alma.
    Helaas lijkt Margriet vooraf al een oordeel te hebben. Net als de motivaties vd mensen die het thuisonderwjjs willen afschaffen: gestoeld op vooroordelen. Jammer is dat, erg jammer…

  6. kungslilja zegt:

    Wat een kort-door-de-bocht artikel. Maar ik heb genoten van je mooie uitleg!

  7. Chaja zegt:

    Een broodschrijver is niet hetzelfde als een journalist. je verliest je vertrouwen in de integriteit van de rest van haar werk. Jammer. Dubbel verlies: voor jullie de kans om genuanceerd een beeld te geven van het gecompliceerde traject van thuisonderwijs (jullie levenswerk). Voor Margriet haar betrouwbaarheid als journalist.
    Helaas kan ook ik me aansluiten bij de lijst gedesillusioneerden. Niet op basis van persoonlijke ervaring, wel op basis van ervaring met onbetrouwbare weergave van politieke en nationale gebeurtenissen. Weer een les erbij 😦
    Misschien krijg je je reactie als ingezonden brief gepubliceerd??

  8. VvS zegt:

    Ik las het destijds en vond het een heel raar stuk. Oordelend en structuurloos. Maar ik vind haar sowieso een zwakke schrijfster. Begrijp niet wat NRC in haar ziet.

  9. sillie zegt:

    Ach wat een misser dat artikel in de krant. Toen ik het nu ff las, vond ik dat het al snel een beetje de afkeurende poot in ging terwijl je hoopt dat het echt objectief geschreven zou zijn. Het is duidelijk haar mening en weinig/slecht onderbouwd ook nog. Maar het is vast wel zoals velen de thuisonderwijsgroep/kinderen en hun ouders zien.( wellicht vooroordeel)
    Misschien zou je de krant een open ingezonden brief kunnen sturen, goed onderbouwd open en eerlijk zoals je blogje hierboven ? Gezien het feit dat het een item is op de politieke agenda? thuisonderwijs? wellicht plaatst de krant het wel, of bel er van te voren eerst eens over met de hoofdredacteur? Je verdient op zn minst een weerwoord vind ik.

  10. Gina Vodegel zegt:

    ps, ha, ik kom ook uit Maastricht en woon er nog vlak in de buurt. 😀

  11. Heel helder verwoord Josh en wat jammer dat je vertrouwen zo is geschaad. Ik vind dat je het reuze goed doet. Ook voor veel niet hoogbegaafde kinderen is de schooltijd een ramp, zoals kinderen die heel gevoelig zijn of extreem verlegen en introvert, of kinderen met autisme of asperger. Natuurlijk zijn er geweldige onderwijzers met goede bedoelingen, maar het systeem en die grote klassen is fnuikend voor elk kind met ‘afwijkend’ (leer)gedrag. Ik schrik pas echt van ouders die uitspraken doen als “dat stukje opvoeding laat ik aan de school over…”. Meer ouders zouden actief betrokken moeten zijn bij het onderwijs en de opvoeding van hun kind. Niet iedereen kan dat, maar jij kunt dat duidelijk prima.

  12. Ik zie trouwens nu pas dat dit al een oude blog is, dus misschien is de situatie inmiddels al weer heel anders? Dat krijg ik dan als leestip in mijn e-mailbox omdat je een artikel op mijn blog hebt geliked.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s